गिजाको रोगको स्व-जाँच
तलका मध्ये 3 वटा मिल्छ भने लापरबाही नगर्नुहोस्! आफैं र दन्त क्लिनिकमा गएर रोकथाम गर्ने प्रयास गर्नुहोस्।
तलका मध्ये 6 वटा मिल्छ भने गिजाको रोग बढिरहेको हुन सक्छ। दन्त क्लिनिकमा उपचार गराउन सिफारिस गर्छौं।
तलका सबै मिल्छ भने गिजाको रोगका लक्षण धेरै बढिसकेका छन्, त्यसैले तुरुन्तै दन्त क्लिनिकमा जाँच गराउनुहोस्।
बिहान उठ्दा मुखभित्र टाँसिएजस्तो हुन्छ
दाँत माझ्दा रगत आउँछ
मुखको गन्धले चिन्ता लाग्छ
गिजा चिलाउँछ, दुख्छ, गिजा रातो भएर सुन्निएको छ
कडा खानेकुरा चपाउन गाह्रो हुन्छ
दाँत लामो भएजस्तो लाग्छ
अगाडिका दाँत बाहिर निस्किए, वा दाँतबीच खाली ठाउँ बन्यो
दाँतमा खाना अड्किन्छ
गिजाको रोगका कारण दाँत गुम्छ!?
गिजाको रोग प्लाकभित्रका गिजा रोगका ब्याक्टेरियाले गिजामा सूजन ल्याएर वरपरका तन्तु नष्ट गर्दै जाने ब्याक्टेरियाको संक्रमण हो। दुखाइ जस्ता आफैंले थाहा पाउने लक्षण कमै देखिन्छन्, र थाहै नपाई रोग धेरै बढिसकेको हुन सक्छ। त्यसैले यसलाई “मुखभित्रको साइलेन्ट डिजिज (मौन रोग)” भनिन्छ।
15 वर्ष वा सोभन्दा माथिका करिब 76.8% मानिसलाई गिजाको रोग छ। यसलाई बिरामीको संख्यामा बदल्दा 8 करोड 50 लाखभन्दा बढी हुन्छ। यसबाट गिजाको रोग 3 जनामा 2 जनालाई हुने, सोचेभन्दा आम रोग हो भन्ने थाहा हुन्छ।
गिजाको रोग बढाउने कारक
-
दाँत किट्ने, दाँत कस्ने, टोकाइ
-
नमिलेका क्राउन वा डेन्चर
-
जीवनशैली (धूम्रपान, अनियमित खानपान आदि)
-
तनाव
-
सम्पूर्ण शरीरको रोग (मधुमेह, अस्टियोपोरोसिस, एस्पिरेसन निमोनिया आदि)
-
लामो समयसम्म औषधि सेवन
गिजाको रोगको चरण
हल्का
गिजाको खल्तीको गहिराइ 3–5mm
गिजा सुन्निने, रगत आउने
दाँत थाम्ने हड्डी (एल्भियोलर हड्डी) र पेरियोडन्टल लिगामेन्ट नष्ट हुन थाल्ने
मध्यम
गिजाको खल्तीको गहिराइ 5–7mm
दाँत हल्लिने
एल्भियोलर हड्डी धेरै नष्ट हुने
रगत र पीप निस्कने
गम्भीर
गिजाको खल्तीको गहिराइ 7mm वा सोभन्दा बढी
दाँतको जरा बाहिर देखिने
एल्भियोलर हड्डी लगभग नष्ट
गिजा दुख्ने, आकार बिग्रिने
Kanda-Ogawamachi・Ochanomizu को दन्त क्लिनिक | Hamille Tokyo Ogawamachi
रोकथामका ठोस उपाय
-
ध्यान दिनुपर्ने कुरा
गिजाको रोग निम्त्याउने ब्याक्टेरिया घटाउन ध्यान दिनुहोस्! नियमित रूपमा दन्त क्लिनिकमा सफाइ गराउनु गिजाको रोग रोक्न प्रभावकारी हुन्छ।
-
जीवनशैली सुधार
खाजा कम खाने, राम्ररी चपाएर खाने, धूम्रपान नगर्ने, र हरेक खानापछि राम्ररी दाँत माझ्नेमा ध्यान दिनुहोस्।
-
सही तरिकाले दाँत माझ्ने
दाँत माझ्ने तरिका धेरै छन्, त्यसैले सही तरिकाबारे दन्त स्वास्थ्यकर्मीसँग सल्लाह लिनुहोस्। टुथब्रस मात्र नभई इन्टरडेन्टल ब्रस, डेन्टल फ्लस जस्ता सहायक सामग्री प्रयोग गरेर माझ्न छुट्ने ठाउँ नरहोस् भनेर ध्यान दिनुहोस्।
Kanda-Ogawamachi・Ochanomizu को दन्त क्लिनिक | Hamille Tokyo Ogawamachi
गिजाको रोगको उपचार प्रक्रिया
Step1.
जाँच
एक्स-रे तस्बिर, गिजाको खल्तीको नाप, दाँत कति हल्लिन्छ, प्लाक कति टाँसिएको छ, र रगत आउँछ कि आउँदैन भनेर जाँचिन्छ।
Step2.
गिजाको आधारभूत उपचार
प्लाक नियन्त्रण, स्केलिङ तथा रुट प्लानिङ, टोकाइ मिलाउने, खराब भएका भराइ वा क्राउन सुधार्ने आदि काम गरिन्छ।
Step3.
गिजाको शल्य उपचार
आधारभूत उपचारले मात्र सुधार नदेखिएका बिरामीमा शल्य उपचार गरी दाँत वरपरका तन्तु निको हुन सहयोग गरिन्छ।
Step4.
पुनर्मूल्याङ्कन
सुरुको जाँचको तुलनामा कति सुधार भयो भनेर फेरि जाँच गरिन्छ।
Step5.
नियमित हेरचाह
लक्षणमा सुधार देखिएका बिरामी नियमित हेरचाहमा सर्छन्, र आगामी दिनमा गिजाको रोग रोक्ने प्रयास गरिन्छ।